Je bent ergens tussen de 42 en 52. Je menstruatie komt nog, min of meer. En toch vallen de woorden midden in een zin weg, lig je de meeste nachten om drie uur wakker, is je humeur niet van jou, en is je lichaam van vorm veranderd bij hetzelfde eten.
Dit is het deel van de overgang dat gebeurt terwijl je nog menstrueert. Het heeft een naam, het is meetbaar, en het is de meest over het hoofd geziene fase in de vrouwengeneeskunde.
Bijna elke vrouw die deze site aanschrijft, schrijft een variant van dezelfde zin. Ik weet dat er iets mis is en niemand neemt het serieus.
Ze is meestal al bij een arts geweest. Er is meestal al bloed geprikt. Ze heeft meestal te horen gekregen dat de uitslagen goed zijn. En ze loopt naar buiten met precies dezelfde klachten waarmee ze binnenkwam, plus het nieuwe vermoeden dat ze het zich inbeeldt.
Hoe de jaren ervoor er werkelijk uitzien
De overgang is niet de dag waarop je menstruatie stopt. Het zijn de jaren daarvoor, en daar zit vrijwel alle ontregeling. Vrouwen beschrijven het in deze volgorde, en zelden aan dezelfde persoon:
- De mist. Het woord kwijt, de draad kwijt, dezelfde alinea drie keer teruglezen. Dit maakt vrouwen banger dan wat ook op deze lijst, en het is precies het punt dat ze het minst snel noemen, want hardop zeggen maakt het echt.
- De nachten. Wakker om drie uur, doorweekt, en dan liggen tot zes uur. Slaap is dragend. Valt die weg, dan worden je stemming, je gewicht, je concentratie en je zin in dingen allemaal slechter. Daarom is dit zelden alleen een slaapprobleem.
- De stemming die niet van jou is. Vlak, snel in tranen, prikkelbaar, angstig op een manier die je van jezelf niet kende. Veel vrouwen krijgen op dit punt een antidepressivum aangeboden zonder dat iemand eerst naar de hormonen heeft gekeken. Soms is dat terecht. Het is niet altijd de juiste volgorde.
- Het lichaam. Gewicht dat zich rond je middel nestelt bij hetzelfde eten en dezelfde wandelingen, en meer haar in de borstel dan er hoorde te zitten.
- De intimiteit. Droogheid, pijn, de zin weg, en blaasontstekingen die blijven terugkomen. Ongeveer de helft van de vrouwen krijgt hiermee te maken en bijna niemand begint erover.
- De menstruatie zelf. Dichter op elkaar, dan verder uit elkaar, heviger, dan overgeslagen.
Een voor een voorgelegd aan verschillende artsen krijgt elk van deze klachten zijn eigen verklaring: stress, leeftijd, werk, de kinderen, een zwaar jaar. Bij elkaar voorgelegd, aan iemand die dagelijks met hormonen werkt, zijn het een verhaal.
Waarom het bloedonderzoek zei dat je in orde was
Dit is het feit dat de meeste verwarring oplost. In de jaren voor je laatste menstruatie daalt oestrogeen niet netjes. Het schommelt. Het kan de ene maand hoger staan dan het in je dertiger jaren stond en de maand daarna wegvallen.
Een buisje bloed vertelt je dus wat er op een bepaalde ochtend in je bloedbaan gebeurde. Het vertelt je niet wat er de afgelopen twee jaar is gebeurd, en het kan je niet vertellen wat eraan komt. Een normale uitslag op een slechte dag komt vaak voor, en het is geen geruststelling.
Daarom wordt de diagnose in deze fase vooral gesteld op het patroon van wat er met jou gebeurt, en niet op een getal op een formulier. Dat goed doen is specialistenwerk, en het is het verschil tussen geloofd worden en weggewuifd worden.
Wat er op het spel staat terwijl je wacht
Wachten is een besluit, en het is geen neutraal besluit.
Botverlies gaat het snelst vanaf ongeveer een jaar voor je laatste menstruatie tot twee jaar erna, precies het venster waarin vrijwel niemand een botmeting krijgt. Je lichaamssamenstelling verschuift in diezelfde jaren, vet trekt naar binnen en spier verdwijnt, en daarmee stijgt het risico op diabetes type 2. De klachten rond intimiteit verschillen op een belangrijk punt van de opvliegers: ze zakken niet weg met de tijd, ze worden erger.
En onder de geneeskunde ligt het simpele feit dat dit jaren van jouw leven zijn. Doorslapen, helder denken, weer ergens zin in hebben, je eigen humeur herkennen. Dat zijn geen luxeproblemen en het is geen ijdelheid.
Je hoeft niet te bewijzen dat je ziek bent om recht te hebben op een fatsoenlijke beoordeling. Je hebt iemand nodig die weet wat er gemeten moet worden, in welke volgorde, en hoe je dat leest naast wat er werkelijk met jou aan de hand is.
Hoe een fatsoenlijke beoordeling eruitziet
Niet een getal, een keer bepaald. Een specialist loopt het patroon van je klachten na en hun timing, wat er veranderd is en over hoeveel tijd, je menstruatie, je slaap, je stemming, je intimiteit, je familiegeschiedenis, en beslist pas daarna wat het waard is om te meten en wat een uitslag in jouw geval eigenlijk zou betekenen.
Dat gesprek is wat deze site verkoopt. Verder niets. Er wordt hier geen hormoon, geen medicijn en geen product verkocht, geleverd of verstrekt. Wat er wel is, is een specialist die jouw situatie goed leest en je vertelt wat er aan de hand is, in het Nederlands of Engels, op schrift of via video, binnen dagen in plaats van maanden.
Het enige wat vandaag de moeite waard is
Schrijf de lijst op. Elke klacht, wanneer die begon, en hoeveel die veranderd is. Neem die lijst dan mee naar iemand wiens vak werkelijk hormonen is.
Is je verteld dat je in orde bent terwijl je weet dat je dat niet bent, dan is dat precies de situatie waarvoor dit gebouwd is. Leg het voor aan de specialist en stop met het in je eentje dragen.